Nederlands arbeisdsrecht: helder uitgelegd

De Nederlandse arbeidswetgeving is complex en streng gehandhaafd. Fouten kunnen leiden tot boetes tot €87.000 per overtreding. Wij leggen de belangrijkste regels uit.

Proeftijd (Probationary Period)

Een proeftijd stelt beide partijen in staat om de arbeidsrelatie te evalueren. Tijdens deze periode kan het contract met kortere opzegtermijnen worden beëindigd.

Wettelijke regels:

  • Maximale duur contract < 2 jaar: 1 maand proeftijd
  • Maximale duur contract ≥ 2 jaar: 2 maanden proeftijd
  • Opzegtermijn tijdens proeftijd: Geen (kan direct)
  • Verplicht schriftelijk: Proeftijd moet in het contract staan

Let op: Als u de proeftijd verkeerd toepast (bijv. 3 maanden bij een 1-jarig contract), is de hele proeftijdbepaling nietig. De werknemer heeft dan direct volledige ontslagbescherming.

Vakantiedagen (Annual Leave)

Nederland heeft één van de meest ruimhartige vakantiesystemen in Europa. De wettelijke minimumvakantie is 4 keer het aantal werkdagen per week.

Berekening:

  • Fulltime (5 dagen/week): Minimaal 20 vakantiedagen per jaar
  • Parttime (3 dagen/week): Minimaal 12 vakantiedagen per jaar
  • CAO kan meer bieden: Vaak 25-27 dagen bij fulltime
  • Opbouw bij ziekte: Ja, ook tijdens ziekteverlof blijft vakantie opbouwen

Vervaltermijn:

Wettelijke vakantiedagen (de eerste 20) vervallen na 6 maanden na het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Bovenwettelijke dagen (bijv. dag 21-25) kunnen na 5 jaar vervallen, tenzij de CAO anders bepaalt.

Praktijkvoorbeeld: Een werknemer neemt in 2024 geen vakantie op. De 20 wettelijke dagen uit 2024 moet u hem laten opnemen vóór 1 juli 2025. Doet u dit niet, dan blijven ze geldig en moet u ze uitbetalen bij ontslag.

Opzegtermijn (Notice Period)

De opzegtermijn bepaalt hoeveel tijd er moet zitten tussen het opzeggen van het contract en de daadwerkelijke beëindiging. Deze termijnen zijn wettelijk vastgelegd.

Opzegtermijn voor werkgever:

Dienstverband Opzegtermijn
< 5 jaar 1 maand
5 - 10 jaar 2 maanden
10 - 15 jaar 3 maanden
≥ 15 jaar 4 maanden

Opzegtermijn voor werknemer:

Maximaal 1 maand, ongeacht de duur van het dienstverband. In de praktijk wordt vaak een kortere termijn afgesproken (2 weken).

Veelgemaakte fout: Werkgevers die dezelfde opzegtermijn voor werknemer en werkgever afspreken. Dit is nietig - de werknemer mag altijd korter opzeggen dan de werkgever.

Ziektewet en Loondoorbetaling (Sick Leave)

Als een werknemer ziek wordt, bent u als werkgever verplicht minimaal 70% van het loon door te betalen gedurende maximaal 104 weken (2 jaar). In de praktijk is dit vaak 100% in jaar 1 en 70% in jaar 2.

Verplichtingen werkgever:

  • Jaar 1: Minimaal 70% loondoorbetaling (CAO vaak 100%)
  • Jaar 2: Minimaal 70% loondoorbetaling
  • Re-integratie: Verplicht een re-integratieplan opstellen binnen 6 weken
  • Bedrijfsarts: Werknemer moet bedrijfsarts raadplegen (via arbodienst)
  • UWV melding: Ziekte langer dan 6 weken moet gemeld bij UWV

Boete bij nalatigheid: Als u geen adequaat re-integratietraject aanbiedt, kan het UWV u verplichten het loon door te betalen tot 52 weken extra (totaal 156 weken).

Hoe WvR helpt:

Wij hebben contracten met arbodiensten en verzorgen de volledige re-integratie, inclusief contact met bedrijfsartsen en UWV. U hoeft alleen de werksituatie aan te passen zoals geadviseerd.

CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst)

Een CAO is een arbeidsvoorwaardenregeling die is afgesproken tussen werkgevers(organisaties) en vakbonden. In veel sectoren is een CAO algemeen verbindend verklaard (AVV) - dan móet u deze toepassen.

Wat staat er typisch in een CAO?

  • Minimumloon per functiegroep: Vaak hoger dan wettelijk minimumloon
  • Vakantiedagen: Meestal 25-27 dagen (vs. 20 wettelijk)
  • Pensioenregeling: Verplichte deelname aan bedrijfstakpensioenfonds
  • Onregelmatigheidstoeslag: Extra betaling voor avond/nacht/weekendwerk
  • Reiskostenvergoeding: Vaste bedragen per km

Voorbeeld: De CAO voor Uitzendkrachten (ABU) schrijft voor dat uitzendkrachten na 78 weken recht hebben op hetzelfde loon als vaste medewerkers op dezelfde functie (gelijk loon voor gelijk werk).

Hulp nodig bij compliance?

Dit zijn slechts de basisregels. De praktijk is vaak complexer, met uitzonderingen voor expats, grenswerkers en specifieke sectoren. Wij zorgen dat u 100% compliant bent.

Bespreek uw situatie